Schilderij laten taxeren: welke taxatie, en wat kost het?

Welke waarde heb je nodig?

Doel	Waardebegrip	Wat het betekent
Verzekering	Vervangingswaarde	Wat je kwijt bent om een gelijkwaardig werk te kopen, van dezelfde soort, kwaliteit, staat en ouderdom
Erfbelasting, verdeling, verkoop	Marktwaarde	Wat de hoogste bieder zou betalen bij verkoop onder de beste omstandigheden

Voor de erfbelasting gaat het om de waarde in het economisch verkeer. Volgens een standpunt van de Belastingdienst uit 2024 mag je daarbij verkoopkosten zoals veilingkosten niet aftrekken. Zie erfbelasting op kunst.

Wie taxeert een schilderij?

Voor een officieel rapport kies je een gecertificeerde taxateur. In Nederland zijn er twee registers die ertoe doen, en ze staan los van elkaar:

• Federatie TMV, de beroepsorganisatie van taxateurs, makelaars en veilinghouders in roerende zaken. Leden leggen een vakbekwaamheidsexamen af op hun vakgebied en moeten zijn ingeschreven in het persoonsregister van Hobéon SKO. Er is een sectie kunst, antiek en inboedelgoederen, voor schilderijen, prenten en beeldhouwwerken uit de 16e tot en met de 20e eeuw.
• Stichting VRT, het Verenigd Register van Taxateurs: een onafhankelijke stichting met ongeveer 350 aangesloten taxateurs in vijf sectoren, waaronder Kunst, Antiek & Kostbaarheden. Een onafhankelijke toelatingscommissie beoordeelt elke aanvraag.

Bij het VRT is onafhankelijkheid een toelatingseis, en die is scherper geformuleerd dan "niet zelf handelen": de taxateur "mag geen belang hebben bij het te taxeren object en mag dit ook niet in eigendom hebben", en moet taxeren voor derden en tegen betaling. Daarnaast gelden minimaal drie aaneengesloten jaren aantoonbare ervaring, een beroepsaansprakelijkheidsverzekering en een recente VOG.

Dat verschil telt wanneer een kunsthandel of veilinghuis aanbiedt om "gratis te taxeren". Die partij heeft wel een belang bij de uitkomst, namelijk de verkoop. Dat maakt de schatting niet onjuist, maar het is geen onafhankelijke taxatie.

Wat moet er in het rapport staan?

Vraag om een taxatie conform artikel 7:960 BW, met omschrijving en waardering op itemniveau. Dat is de wettelijke basis voor een vaste taxatie bij verzekering: de verzekeraar kan de getaxeerde waarde dan niet zomaar betwisten bij schade.

Let ook op het waardebegrip. De Federatie TMV heeft de waardedefinities voor roerende zaken in 2021 geüniformeerd op basis van internationale standaarden, juist omdat er een wildgroei aan begrippen was ontstaan. In dat document staat een beslisboom waarmee je de juiste definitie opzoekt. De federatie stelt daarbij als voorwaarde dat elk taxatierapport onderbouwt hoe de waarde tot stand is gekomen. Staat die onderbouwing er niet in, dan heb je een getal, geen taxatie.

Waar kan ik een schilderij laten taxeren?

Er zijn drie routes, en welke je nodig hebt hangt af van wat je met de uitkomst gaat doen:

Route	Wat je krijgt	Waarvoor
Veilinghuis of kunsthandel	Gratis, vrijblijvende indicatie van de veilingopbrengst	Oriëntatie: is het de moeite waard
Gecertificeerde taxateur	Taxatierapport op naam, met waardebegrip en datum	Verzekering, nalatenschap, boedelverdeling, belastingaangifte
Online taxatiedienst	Beoordeling op foto's, tegen een vast bedrag	Snelle indicatie zonder het werk te vervoeren

Zoek je een gecertificeerde taxateur, gebruik dan de registers zelf in plaats van een zoekmachine. Federatie TMV heeft "Vind een waarde-expert", en Stichting VRT verwijst door naar een taxateur in de buurt. Zoek in beide: een taxateur kan bij het ene register zijn aangesloten en bij het andere niet.

Weet je niet van wie het werk is, begin dan daar: een naam verandert de taxatie volledig. Zie signatuur op een schilderij herkennen en herkomst van een schilderij achterhalen.

Wat kost een taxatie?

Er is geen vast landelijk tarief. Ter indicatie de tarieven van Meijers (taxaties door Lengkeek) voor 2026, voor een taxatie op vervangingswaarde voor de verzekering, inclusief reiskosten:

Getaxeerde waarde	Tarief (excl. btw)
tot €50.000 (max. 20 objecten)	€650
€50.000 tot €100.000	€850
€100.000 tot €175.000	€1.000
€175.000 tot €250.000	€1.150
€250.000 tot €500.000	€1.500
boven €500.000	€195 per uur, minimaal €1.500

Het tarief wordt bepaald door de totale vastgestelde waarde én het aantal objecten: de hoogste van die twee treden geldt. Bij €650 mogen dat er maximaal 20 zijn, bij €850 dertig, bij €1.000 veertig. Een gerubriceerde collectie telt als één object.

Voor Limburg, Zeeuws-Vlaanderen en de Waddeneilanden rekent Meijers €125 reistoeslag. Is er al een eerder Lengkeek-dossier en is de situatie grotendeels gelijk, dan geldt 20% hertaxatiekorting, behalve op de laagste trede van €650. Deze tarieven gelden tot en met 31 december 2026. Andere taxateurs hanteren eigen tarieven; vraag altijd vooraf een offerte.

Wat is een gratis taxatie bij een veilinghuis?

Veilinghuizen bieden vaak een gratis waardebepaling aan, online of op een kijkdag. Dat is een eerste indicatie van wat het werk op een veiling kan opbrengen, bedoeld om te bepalen of het geschikt is om te veilen. Het is geen formeel taxatierapport:

• Sotheby's: indienen is gratis en vrijblijvend, maar je krijgt alleen een schatting als de specialisten het werk verkoopbaar vinden. Het is uitdrukkelijk geen formele taxatie.
• Venduehuis Den Haag: de online waardebepaling is kosteloos, maar alleen een eerste indicatie. Rapporten voor verzekering, nalatenschap of boedelverdeling zijn betaald.

Hoe lang is een taxatierapport geldig?

Daar is geen wettelijke termijn voor; het staat in de voorwaarden van je verzekering. Verzekeraars adviseren vaak om de drie jaar opnieuw te laten taxeren. Een taxatie vooraf door een deskundige kan bij schade discussie over de waarde voorkomen; check je polis.